Clereance(Klerans), temel olarak uçağın yapacak olduğu uçuşun ilk safhasında pilotun neler yapacağını anlatan kısa bir talimat dizisidir. Farklı ülkelerde,farklı havaalanlarında eksik veya fazladan ilave edilen bölümler olmakla beraber standart bir KLERANS şu şekildedir;
-uçuş planınının doğruluğunu ve onayını gösterir bir ibare ile varış meydanı-kullanılacak SID (standart instrument departure) veya kalkıştan sonra yapılacak uygulama-kullanılan pist (pist son anda herhangi bir nedenden dolayı değişirse kule yeni bir SID veya başka bir talimat verebilir)
-ilk tırmanılacak uçuş seviyesi (intikal seviyesi) – (gerekirse doğrulama amaçlı son seyir irtifasıda ayrıca ilave edilebilir)
-Transponde/squawk kodu-klerans’ın verildiği anki Zulu saati.(Türkçe klerans’da içinde bulunulan saat söylenmez sadece dakika kısmı söylenir,sonraki saat için
–saatbaşı- terimi kullanılır.İngilizcede ise tam söylenir) İlave olarak;-gerekirse local basınç bilgisi-gerekirse kalkıştan sonra temas edilecek DEP frekansı.
Örneğin;
SKY614, you are cleared as filed to destination EDDF(Frankfurt) via KUMRU1S departure, runway 18C in use, initial climb FL180 (expect FL360),squawk 6441, time 1650Z
(SKY614, planlanan şekilde EDDF(Frankfurt) ye, KUMRU1S departure ile serbestsiniz,kullanılan pist 18C,ilk intikal seviyeniz FL180, sqıawk 6441, zaman 50Z)
Veya
SKY614, you are cleared as filed to destination EDDF (Frankfurt). Runway 18C in use.After departure keep (maintain) runway heading, initial climb FL180, squawk 6441, time 1650Z.
(SKY614, planlanan şekilde EDDF(Frankfurt) ye srbestsiniz.Kullanılan pist 18C, kalkıştan sonra pist doğrultusu (veya -nu muhafaza ediniz) olacak,intikal seviyeniz FL180,squawk 6441, time 50Z)
Antalya havalimanından örnek bir SID(standart instrument departure) rotası;

Bu dizilimde her emir grubu , daha uzun yada daha kısa talimat içerebilir. “Kalkıştan sonra pist doğrultusu 5000ft’de sola 090 baş olacak” gibi daha karışık bir talimatta olabilir. Burada amaç, pilotun kalkış safhasında , karmaşık terminal kontrol sahası trafiği içinden rotasına gidebilmesi için bir yol tarif etmektir. Gerçek havayolu operasyonunda dispetch ofis tarafından hazırlanan ve onayı alınan uçuş planı önce DELIVERY bölümüne gider. Uçak kapı kapatmadan veya kalkış zamanından belirli bir süre önce DELIVERY’yi “DEL” kanalından arayarak bu talimatları alırlar, fakat sanal uçuşlarımız bize zaman esnekliği sağlamaktadır. SLOT uygulaması sanal havacılıkta pek kullanılmaz çünkü, sanal pilotlar farklı program ve yardımcı istemler ile günün farklı saatlerinde uçmayı tercih edebilirler. Bu yüzden SLOT uygulaması ancak çok ciddi etkinlik günlerinde uygulanır. Gerçekte ise uçaklar SLOT olmadan yerlerinden hareket bile edemezler! Herşeyi SLOTa göre yapmak zorundadırlar. SLOT sanal havacılıkta gerçeği ile eşdeğer olarak uygulanamadığı için burada detayına girmeyeceğiz. Fakat bilgi olması açısından, SLOT gerçek havacılık operasyonunda, birbirinin devamı olarak işeyen akış şemasında herkesin doğru zamanda doğru yerde olmasını sağlamak,operasyonun birbiri ardına hatasız işlemesini için kullanılan bir zamanlama sistemidir. Herşey biribirini takip eden bir zaman blokları dizilimi içindedir. Havaalanındaki park yerleri , uçulacak rotalardaki uçuş yoğunluğu,yerde kalma süresine bağlı olarka boşaltılan park yerine gelecek bir başka uçak, uçuş yapan uçapın bir sornaki sefer saatinin garantisi, aktarmalar vs herşey bu slot saatlerine bağlıdır. Daha kötüsü SLOT kaçırmak para cezasından başlamak üzere bazı idari yükümlülükleride beraberinde getirir. Çok şükürki , sanal havacılık şimdilik böyle bir sorun yok! Delivery’nin uçağın güvenliği ile ilgili olarak vereceği talimatlar dışında başka bir sorumluğu yok , fiziki anlamda güvenlik ise bundan sonra başlar. Delivery bir bakıma uçağın bir kağıt parçası olarak’da masadan masaya, sanal olarak bir ülkeden diğer bir ülkeye ineceği yere kadar olan yolculuğunun başladığı yerdir. Buna “Flight Strip” denir. Flight Strip’in tam olarak Türkçe karşılığı yok ama uçuş bilgi fişi olarak çevirmek mümkün. Uçaklar havada radarda olduğu kadar masa başında da bu bilgi fişleri ile takip edilirler zira herzaman radar servisi olmayabilir. Delivery bu fişin hazırlandığı ilk yerdir. Uçağın yapacağı uçuş ile iligli tüm temel bilgiler bu fişin üzerine işlenir ve sırası ile diğer ATC birimlerini dolaşmaya başlar. Ülkeler arasında ise bu fişin değişimi iki ülke kontrolörleri arasında önceden belirlenen iletişim yolları ile yapılır (fax-telex-telefon vb). Günümüzde ise gelişmiş hava trafik kontrol sistemlerindeki otomasyonsayesinde bilgisayar ekranlarından bu takip yapılabilmektedir. Klerans verildiği an bu fişin işlerliği başlar. Flight strip-uçuş bilgi fişi şöyledir;
Kullandığımız radar programlarında ise , programın kabiliyetine göre flightstripler toplu olarak şöyle görünür. Gerçekte'de , hava trafik kontrolörlerinin masalarında temelde benzer bir sistem yer alır. Gelen ve giden trafikler , farklı renklerde ve farklı gruplar halindediler. Renk tanımları ülkelere,otoritelere göre değişmekle beraber asla gelen-giden-ve lokal trafiklere ait fişler veya fişlerin konduğu kutucuklar aynı renkde olmazlar.
Uçağımız DELIVERY’den kleransını aldıktan sonra GROUND ile temasa geçer.



